Yusif en Zahra - 'Een heel gewoon gezinnetje'

Het knusse zolderappartement boven huis Marant, naast het oude OCMW-gebouw dat nu Casa Manuel heet. Wij hebben een afspraak met een jong gezinnetje: papa, mama, een kleuter en een peuter. De man heet Yusif, is 26. Zij is 19 en heet Zahra. De kinderen heten Rayan en Nour. Een heel gewoon gezinnetje. Behalve dan dat ze niet ‘van hier’ zijn, maar gevlucht uit Irak. Zij woonden in Diyala, 100 kilometer ten noorden van Bagdad, anderhalf jaar geleden steeds dichter bij de oprukkende strijders van IS, de zogenaamde Islamitische Staat.

Op de vlucht voor IS

Yusif: “Het was niet leefbaar meer. Wij zijn steeds banger geworden naarmate IS dichterbij kwam. Die waren op zoek naar jonge mannen om mee te vechten, en daar had ik absoluut geen zin in. Ik ben eerst vertrokken, in de hoop dat Zahra en zoontje Nour zouden kunnen volgen. Ik moest wel dringend weg, anders hadden die van IS mij allicht te pakken gekregen…”

Hebben zij daar nog familie? Zahra (met al heel wat meer Nederlands dan haar man): “Nee. Mijn ouders zitten in Duitsland, die van Yusif in Turkije.” Wisten jullie iets van België? Yusif: “Nee, we zijn hier toevallig aangeland, we kenden het land helemaal niet. We wisten wel dat een vriendin van Zahra hier terecht was gekomen. We zijn hier heel goed opgevangen, we konden bewijzen dat wij echt uit oorlogsgebied kwamen.” Zahra is nog twee maanden alleen achtergebleven in Turkije, voor de lange reis naar het Westen… “Eerst de overtocht naar Griekenland, met zo’n klein bootje – dat was heel eng. Ik was bang, Nour ook, en ik was bovendien zwanger van Rayan… Gelukkig hebben wij het gehaald…” En dan de lange reis verder: via de Balkanroute naar Hongarije en Duitsland en tenslotte naar België.

Ambitie: een gewoon leven

Wat deden jullie in Irak? Zahra: “Yusif was kapper, ik studeerde nog. Ik was toen al zwanger van Rayan, die is geboren in België. Die houdt al van frietjes, dat wordt nog een echt Belgje…” En de toekomst? Zahra wil verder studeren, ze is nu volop bezig met het Nederlands, ze heeft op school al niveau 2 gehaald. Yusif wil aan de slag als kapper. Hij kent trouwens een kapper in Leuven bij wie hij zou kunnen beginnen als zijn papieren in orde zijn. Dat zou niet lang meer duren, dan kan Yusif aan het werk en kunnen zij een woning zoeken en kan Zahra aan een opleiding beginnen…

Hoe was jullie leven in Irak? Zahra: “Wij hadden het best goed. Maar toen is IS gekomen, werd alles anders.” Zouden jullie nog terug willen? Yusif: “Ook als we zouden willen, zou dat niet makkelijk zijn. Wij hebben alles verkocht om de overtocht te betalen, ook ons huis. Teruggaan zit er echt niet meer in. Bovendien is niet alleen IS het probleem maar er zijn ook al die andere groepen en milities. En daar zitten wij dan tussen als gewone burgers…” Vinden zij het belangrijk om zichzelf te bestempelen als Soenniet, Sjiiet… Zahra: “Helemaal niet. Wij zijn niet religieus. We zijn Irakees en we vragen niet of iemand Soenniet, Sjiiet of weet ik wat is. Is iemand een goed mens, dan is die OK voor ons.”

En de Belgen? Zahra: “Tot nu toe heeft niemand ons gezegd dat we niet welkom zijn, ook op school in De Kraal maakt Nour het goed. De eerste dagen waren niet makkelijk, maar nu heeft hij al een boel vriendjes. En ik heb al een stel vriendinnen op school… Ja we moeten vooruit, het leven gaat verder. In België. Irak, dat is het verleden…”

Wim Jansen en Annemie Van Winckel