Inburgering - participatietraject

Het doel van inburgering is om mensen die naar België migreren, zelfredzaam te maken en hen de kans te geven om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Het participatietraject is een onderdeel van het inburgeringstraject om het sociaal netwerk en participatie van de inburgeraar te versterken.

Het participatie- en netwerktraject is vanaf 1 januari 2023 één van de vier onderdelen van het inburgeringstraject. De inburgeraar versterkt en verbreedt het eigen sociaal netwerk tijdens minimum 40 uur. Dat kan bijvoorbeeld in een buddyproject, een stage bij een bedrijf, vereniging of lokaal bestuur, via vrijwilligerswerk, deelname aan activiteiten in een buurthuis … De inburgeraar kan ook verschillende activiteiten combineren. De activiteiten gebeuren in een Nederlandstalige context en moeten participatie op sociaal vlak bevorderen.

Voor wie

Verplichte inburgeraars die niet werken of studeren zijn verplicht om het participatietraject te doen.

Het is optioneel voor:

  • niet-verplichte inburgeraars,
  • verplichte inburgeraars die werken of studeren. 

Voorwaarden

Welke activiteiten passen in het participatie- en netwerk traject? 

Er zijn heel veel verschillende activiteiten mogelijk. Ze moeten voldoen aan twee criteria:

  1. Het bevordert participatie op sociaal vlak, zodat de inburgeraar een steviger en breder sociaal netwerk uitbouwt in België.
  2. Het vindt plaats in een Nederlandstalige context, zodat de activiteit een oefenkans Nederlands kan zijn.

De trajectbegeleider beoordeelt samen met de inburgeraar of het initiatief past in het participatietraject. 

Participatie op sociaal vlak

De activiteit moet:

  • in duo of groep gebeuren, 
  • de inburgeraar nieuwe mensen doen leren kennen (buiten de eigen directe leefwereld),
  • een grote kans geven op uitbouwen van duurzame sociale contacten. 

Activiteiten waarbij de inburgeraar veel alleen is en weinig interactie heeft met mensen, zijn niet geschikt. Contacten met mensen die hier al lang wonen, zijn bijvoorbeeld nuttig met het oog op het vinden van werk en huisvesting.

Nederlandstalige context

Het participatietraject is een uitgelezen kans voor de inburgeraar om Nederlands te oefenen. In een ideaal scenario is:

  • de voertaal van de activiteit Nederlands, 
  • er wederzijdse interactie tussen de gesprekspartners,
  • spreken de andere deelnemers goed Nederlands (en zijn ze het niet zelf nog aan het leren).

Het is geen vereiste dat inburgeraars een bepaald niveau Nederlands beheersen, vooraleer ze met het participatietraject kunnen starten. Inburgeraars kunnen op elk moment van hun inburgeringstraject instappen. Activiteiten waar de inburgeraar het Nederlands wel oppikt, maar zelf beperkt spreekt, zijn dus ook waardevol.
Leg de lat niet te hoog voor zij die nog geen of weinig voorkennis hebben van het Nederlands. Het creëren van een sociaal netwerk blijft de prioriteit van het participatietraject.

Voorbeelden

De inburgeraar heeft veel beslissingsruimte om het participatietraject in te vullen naargelang de eigen interesses, noden en wensen. De inburgeraar mag met een eigen voorstel komen.
Inburgeraars kunnen:

  • met een buddy op stap gaan, 
  • deelnemen aan conversatiegroepen om Nederlands te oefenen, 
  • zich inschrijven voor een cursus om iets nieuw te leren (bv. fietsen of computervaardigheden), 
  • deelnemen aan de activiteiten van lokale verenigingen (bv. een vrouwengroep van Femma), 
  • sociale activiteiten op de school van hun kinderen, 
  • een eerste werkervaring opdoen via vrijwilligerswerk of een stage, 
  • zich inschrijven bij de lokale sportclub (bv. voetbal), 

Ook informele participatie is mogelijk. Inburgeraars kunnen informele contacten hebben die volledig binnen de visie van het participatietraject vallen. Bijvoorbeeld: een Nederlandstalige heeft vaak contact met een inburgeraar in de straat. Ze doen regelmatig een babbeltje en drinken samen koffie.

Hoe gaan we te werk?

Stappenplan participatietraject

Bekijk het stappenplan dat de trajectbegeleider overloopt met de inburgeraar

Samenwerking tussen inburgeraar, trajectbegeleider en lokaal bestuur

Rol van de inburgeraar

De inburgeraar is verantwoordelijk om een aanbod te zoeken, maar kan hierbij ondersteuning krijgen van de trajectbegeleider van het Agentschap Integratie en Inburgering. De inburgeraar:

  • zoekt de activiteit(en),
  • legt contact en maakt afspraken,
  • laat het bewijs van deelname ondertekenen door de contactpersoon van de activiteit.

Rol van de trajectbegeleider

De trajectbegeleider:

  • informeert de inburgeraar over het participatietraject,
  • stimuleert de inburgeraar om na te denken wat een passend aanbod kan zijn en doet suggesties indien nodig,
  • checkt of de activiteit van de inburgeraar voldoet aan de criteria,
  • registreert en volgt het traject op in KBI (Kruispuntbank Inburgering),
  • maakt indien nodig mee de eerste afspraak of schakelt een toeleider, brugfiguur of vrijwilliger in om de eerste keer mee te gaan naar de activiteit (in afspraak met de gemeente),
  • geeft het bewijs van deelname mee en controleert na ondertekening van de activiteit.

De trajectbegeleider gaat niet mee naar de activiteit.

Rol van het lokaal bestuur Herent

Het lokaal bestuur ontsluit het aanbod dat aanwezig is in de gemeente. Deze opdracht sluit ook aan bij de regierol in het lokale integratiebeleid. Het lokaal bestuur onderneemt stappen om het aanbod te ontsluiten. Later volgt hierover meer info. 

Ben je een trajectbegeleider of een inburgeraar en ben je op zoek naar een aanbod in Herent in het kader van het participatietraject? Neem dan contact met ons op. We wijzen je op basis van de interesses en mogelijkheden van de inburgeraars door naar een mogelijk passend aanbod.